Türkçe
English
Ortodontik tedavilerde hastaların en büyük kaygılarından biri olan estetik ve konfor problemlerine çözüm olarak geliştirilen şeffaf plak (aligner) sistemleri, geleneksel sabit braketlerin yerini hızla almaktadır. Şeffaf plak tedavisi, diş çapraşıklıkları ve kapanış (oklüzyon) bozukluklarının, hastaya özel üretilen, termoplastik materyallerle kademeli olarak düzeltildiği bir ortodontik yaklaşımdır.
Şeffaf plak tedavisinin klinik başarısı, başlangıçta yapılan dijital planlamaya dayanır. Geleneksel ölçü maddeleri yerine ağız içi tarayıcılar (intraoral scanner) kullanılarak hastanın diş ve çene yapısı üç boyutlu olarak dijital ortama aktarılır. Gerekli durumlarda bu veriler dental tomografi (CBCT) görüntüleri ile birleştirilerek diş köklerinin kemik içindeki pozisyonları da değerlendirilir. Hekim, elde edilen 3D model üzerinde dişlerin milimetrik hareketlerini ve nihai kapanış pozisyonunu özel yazılımlar aracılığıyla tasarlar. Hastalar, tedavinin sonunda ulaşılacak sonucu simülasyon üzerinden henüz tedaviye başlamadan görebilirler.
Geleneksel tel tedavisinde braketler dişe çekme ve itme kuvveti uygularken, şeffaf plak sistemlerinde plaklar dişin tüm yüzeyini sararak yönlendirilmiş bir itme kuvveti oluşturur. Ancak rotasyon (dönme) veya kök paralelliği gibi zorlu diş hareketlerini sağlamak için tek başına pürüzsüz bir plak yüzeyi yeterli olmaz.
Bu noktada "ataşman" (attachment) adı verilen, diş rengindeki kompozit dolgu maddesinden yapılan milimetrik çıkıntılar belirli dişlerin yüzeyine yerleştirilir. Ataşmanlar, plağın dişe tam tutunmasını ve hedeflenen biyomekanik kuvvetin doğru vektörle iletilmesini sağlayan birer kaldıraç görevi görür. Tedavi bitiminde bu kompozit yapılar diş yüzeyine zarar verilmeden polisaj ile temizlenir.
Onaylanan dijital tedavi planına göre hastanın tüm plak seti üç boyutlu yazıcı sistemleriyle üretilir. Her bir plak, dişi hedeflenen nihai pozisyonuna doğru yaklaşık 0.2 ila 0.25 milimetre hareket ettirecek şekilde programlanmıştır.
Kullanım Süresi: Biyolojik diş hareketinin sağlanabilmesi ve kemik yıkım-yapım döngüsünün tetiklenmesi için plakların günde en az 20-22 saat takılması zorunludur. Plaklar sadece yemek yerken ve sıcak/renklendirici içecekler tüketilirken çıkarılmalıdır.
Değişim Periyodu: Hastanın yaşına, kemik metabolizmasına ve planlanan diş hareketinin niteliğine bağlı olarak plaklar genellikle hekimin belirleyeceği 7 ila 14 günlük periyotlarla değiştirilir.
Ara Yüz Aşındırması (IPR): Çapraşıklığın şiddetli olduğu ancak diş çekimi gerektirmeyen vakalarda, dişlerin ara yüzlerinden 0.1 ila 0.5 mm arasında minimal mine aşındırması (Interproximal Reduction) yapılarak dişlere hareket alanı yaratılır.
Şeffaf plakların klinik açıdan en büyük avantajı, ağız hijyeninin geleneksel braketlere kıyasla çok daha verimli sağlanabilmesidir. Plakların çıkarılabilir olması, diş ipi ve fırçalama rutinini engellemez; böylece diş eti iltihabı (gingivitis) ve mine demineralizasyonu (beyaz nokta lezyonları) riski minimuma iner. Ancak, plağın etkinliği tamamen hastanın kullanım disiplinine bağlıdır. Yetersiz kullanım süresi, dişlerin planlanan pozisyona ulaşamamasına (tracking kaybı) yol açar.
Aktif tedavi süreci tamamlandığında, elde edilen sonucun korunması klinik bir zorunluluktur. Kemik dokusunun yeni pozisyona adapte olması için dişlerin iç yüzeyine sabit koruyucu tel (retainer) uygulanır ve geceleri kullanılmak üzere şeffaf pekiştirme plakları (Essix) verilir. Retansiyon protokolünün ihmal edilmesi, dişlerin eski konumlarına dönmesi (rölaps) ile sonuçlanacaktır.
Durumunuzu görelim, tedavi seçeneklerini birlikte değerlendirelim. Sorularınız için bizi arayabilirsiniz.